ĐỨC
PHẬT THÍCH CA
LỊCH SỬ CỦA
MỘT CON NGƯỜI
HT.
THÍCH MINH CHÂU
Lịch sử Đức Phật
Thích Ca là lịch sử của một con người, nhờ công phu tu
tập mà trở thành một người hoàn thiện, một bậc Thánh
giữa thế gian; “con người vĩ đại nhất sinh ra ở đời
này” (Đại thi hào Tagoare, Ấn Độ).
Bằng cuộc đời và
bằng những lời dạy của Ngài được kết tập lại trong
ba tạng kinh điển, loài người đã được Đức Phật khai
rằng, bất cứ một người nào, với sự nỗ lực của bản
thân, đều có thể vươn lên tới đỉnh cao nhất của giác
ngộ và giải thoát.
Có thể nói, không có
một tôn giáo nào, một hệ tư tưởng nào đề cao con người
và đặt niềm tin vào con người như là đạo Phật. Tính nhân
bản của đạo Phật chính là ở chỗ đó.
Tránh mọi điều ác,
làm mọi điều lành, gội sạch nội tâm để trở thành bậc
Thánh, trở thành con người hoàn thiện về đức hạnh và
trí tuệ - là bức thông điệp mà Đức Phật đã trao cho loài
người, nên mỗi người chúng ta đều có khả năng và bổn
phận thực hiện lời dạy đó. Đó là ý nghĩa chân chính
của nhân sinh, giá trị chân thực của cuộc sống. Không thể
có ý nghĩa nhân sinh nào cao qúy hơn, khích lệ hơn đối với
cuộc sống của chúng ta hiện nay.
Chúng tôi từ lâu vẫn
cho rằng đời sống của Đức Phật Thích Ca, trong nét đại
cương cũng như chi tiết, đều thể hiện và truyền đạt
một cách vô cùng sinh động lời dạy đó của Ngài. Tin tưởng
ở Đức Phật, đảnh lễ Ngài và niệm danh hiệu Ngài, chủ
yếu là để chúng ta học tập Ngài về cả hai mặt đức
hạnh và trí tuệ, dù chỉ trong muôn một. Người nào tuy ở
xa Phật nhưng sống có giới hạnh, theo lời Phật dạy thì
cũng như sống gần Phật. Người nào tuy sống bên cạnh Phật,
nhưng không có giới hạnh thì cũng không khác gì ở cách xa
Phật muôn trùng.
Những người Phật tử
Việt Nam chúng ta, vì sống cách thời Đức Phật 2.500 năm
nên hãy giữ vững niềm tin rằng chúng ta vẫn sống bên cạnh
Đức Phật, nếu chúng ta sống có giới hạnh , theo đúng lời
dạy trong con đường tám ngành (Bát chánh đạo).
Sống trong vũ trụ này,
được làm người là một chuyện khó. Đức Phật nói rằng:
“Được làm người khó như việc một con rùa chột mắt,
cứ mỗi trăm năm mới ngóc đầu lên khỏi mặt biển một
lần và tìm cách chui đầu vào lỗ nhỏ của một khúc
gỗ trôi lềnh bềnh trên mặt nước, bị gió Đông, gió Tây,
gió Nam, gió Bắc thổi trôi dạt hết phương này đến phương
khác”. Được làm người cũng khó như việc con rùa chột
mắt đó muốn chui được qua lỗ nhỏ của khúc gỗ như thế.
Trong kinh Tương Ưng V, Đức Phật dạy: “Ví như, này các
Tỳ-kheo, một người quăng khúc gỗ có một lỗ hổng vào
biển lớn. Tại đấy có con rùa mù, mỗi năm nổi lên một
lần. Các ngươi nghĩ thế nào? Này các Tỳ-kheo, con rùa ấy,
sau mỗi trăm năm, nổi lên một lần, có thể chui cổ vào
khúc cây có một lỗ hổng hay không?”.
- “Năm khi mười họa
may ra có thể được, bạch Thế Tôn, nhưng sau một thời gian
dài”.
“Ta tuyên bố rằng
còn mau hơn, này các Tỳ-kheo, là con rùa mù ấy, sau mỗi trăm
năm nổi lên một lần, có thể chui cổ vào khúc gỗ có lỗ
hổng ấy. Còn hơn kẻ ngu, khi một lần đã rơi vào đọa
xứ, để được làm người trở lại. Vì cớ sao? Vì rằng
ở đấy không có pháp hành, chánh hành, thiện nghiệp, phước
nghiệp. Ở đấy, này các Tỳ-kheo, chỉ có ăn thịt lẫn nhau,
và chỉ có kẻ yếu bị ăn thịt…” (Tương Ưng V, 485).
“Thật khó được vậy,
này các Tỳ-kheo, là được làm người. Thật khó được vậy,
này các Tỳ-kheo, là được Như Lai xuất hiện ở đời, bậc
A la hán, Chánh đẳng giác. Thật khó được vậy, này các
Tỳ-kheo, là pháp và luật này do Thế Tôn thuyết giảng, chiếu
sáng trên đời…” (Tương Ưng V, 459-460).
Đức Phật xuất hiện
ở đời cũng là chuyện khó. Pháp và luật được Đức Phật
truyền bá ở đời cũng là chuyện khó. Chúng ta có ba cái
may mắn hiếm có là được sống làm người, được biết
Đức Phật Thích Ca và Pháp, Luật do Đức Phật dạy, ấy
thế mà chúng ta không biết tranh thủ tối đa ba cái may mắn
đó hay sao? Chúng ta lại có thể sống không giới hạnh, trái
với lời Phật dạy, để rồi bị nghiệp ác lôi cuốn vào
những cõi sống khác thấp hơn, khổ hơn cõi người, và cuối
cùng phải phấn đấu trở lại làm người như con rùa chột
mắt trong câu chuyện ví dụ của Đức Phật hay sao?
Rất mong quý vị Phật
tử suy ngẫm về bài học lịch sử của Đức Phật, về ảnh
dụ co rùa chột mắt chơi vơi trên đại dương, về ý nghĩa
của nhân sinh, về giá trị chân thực của cuộc sống, về
cuộc sống hiện thực hiện nay của mỗi chúng ta, làm sao
để cho cuộc sống đó thực sự an lạc, hướng thượng,
lợi cho mình, lợi cho người, lợi cho đời, ích cho Đạo.
