11 ĐIỀU CẦN
LƯU Ý KHI TẬP THIỀN
Đại
Sư Henepola Gunaratana- Nguyên Giác dịch
Hãy
chấp nhận các kinh nghiệm của bạn, ngay cả các kinh nghiệm
bạn ghét. Đừnglên án chính mình về các bất toàn và thất
bại, bạn hãy học để thấy rằng tất cả các hiện tượng
trong tâm là những gì có thể hiểu và để nó tự nhiên một
cách toàn hảo. Hãy thực tập sự chấp nhận không phân biệt
vào mọi thời, và với lòng tôn kính mọi thứ mà bạn kinh
nghiệm.
Năm
12 tuổi, ngài Henepola Gunaratana thọ giới Sa di trong một ngôi
chùa nhỏ ở làng Malandeniya, huyện Kurunegala, tại Sri Lanka.
Năm 20 tuổi, ngài thọ cụ túc giới tại Kandy; lúc đó là
năm 1947. Ngài tốt nghiệp các Trường Đại học Vidyalankara
College và Buddhist Missionary College ở Colombo, rồi sang Ấn Độ
làm việc cho hội Mahabodhi Society, phục vụ những người trong
giai cấp bần cùng Harijana ở Sanchi, Delhi và Bombay; sau đó,
sang Mã Lai 10 năm làm giảng sư, và giữ chức cố vấn tôn
giáo cho các hội Sasana Abhivurdhiwardhana Society, Buddhist Missionary
Society và Buddhist Yourth Federation of Malaysia. Ngài cũng là Hiệu
trưởng Học viện Phật giáo Kuala Lumpur.
Theo
lời mời của Sasana Sevaka Society, ngài sang Hoa Kỳ năm 1968,
giữ chức Tổng Thư ký danh dự cho Buddhist Vihara Society ở
thủ đô Washington D.C. Năm 1980, ngài được cử làm Chủ tịch
hội này. Trong những năm ở đây, đại sư dạy các lớp về
Phật giáo, tổ chức các kỳ thiền thất và thuyết pháp khắp
Hoa Kỳ, Canada, Âu Châu, Úc và Tân Tây Lan.
Khi
mới tới Hoa Kỳ, ngài đã vào học phân khoa Triết học ở
American University, và lấy cả 3 văn bằng Cử nhân, Cao học
và Tiến sĩ ở đây. Sau đó, đại sư dạy các lớp Phật
học tại 3 Đại học vùng thủ đô- American University, Georgetown
University và University of Maryland. Từ năm 1973, ngài trở thành
Tuyên úy Phật giáo tại American University, cố vấn cho sinh
viên có quan tâm về Phật giáo và thiền định. Bây giờ,
ngài là Chủ tịch hội Bhavana Society ở West Virginia trong vùng
núi Shenandoah, khỏang 100 dặm cách thủ đô, chuyên dạy và
tổ chức thiền định.
Dưới
đây là trích dịch từ Chương 4, trong “Mindfulness in Plain
English” – một cuốn sách đang được nhiều tu viện và
đại học Hoa Kỳ dùng làm cẩm nang thiền tập.
…
Tâm là một nhóm các sự kiện, và người quan sát tham dự
vào các sự kiện này mỗi lần họ nhìn vào trong [tâm]. Thiền
là sự quan sát tham dự. Những gì mà bạn nhìn vào sẽ đáp
ứng vào tiến trình nhìn. Những gì mà bạn đang nhìn chính
là bạn, và những gì bạn thấy sẽ tùy thuộc vào cách bạn
nhìn. Do vậy, tiến trình thiền tập thì cực kỳ tinh tế,
và kết quả sẽ tùy thuộc tuyệt đối vào trạng thái của
tâm. Các thái độ sau đây là cốt tủy để thành công khi
thiền tập. Hầu hết trong đó đã được nêu lên từ trước
đến giờ. Nhưng chúng ta đưa ra đây lần nữa, để dùng
như một nhóm các pháp cần ứng dụng.
1.
Đừng mong đợi bất cứ gì, bạn hãy ngồi trở lại và nhìn
xem cái gì xảy ra. Hãy xem toàn bộ [thiền tập] như một thử
nghiệm; hãy tham dự tích cực vào chính thử nghiệm, nhưng
đừng phân tâm vào chuyện mong đợi kết quả [thiền tập].
Do vậy, bạn đừng lo lắng về bất kỳ kết quả nào, hãy
để thiền tập trôi chảy theo tốc độ và hướng đi riêng
của nó. Hãy để thiền tập dạy cho bạn những gì nó muốn
hiển lộ cho bạn. Sự tỉnh thức khi thiền tập là để giúp
bạn thấy thực tại chính xác như nó là. Cho dù điều đó
có đáp ứng với mong đợi của bạn hay không, nó cũng đòi
hỏi ở bạn một sự ngưng đọng tạm thời tất cả các
thành kiến và ý kiến. Chúng ta phải cất dẹp đi các hình
ảnh, ý kiến và diễn dịch của chúng ta sang chỗ khác trong
khi thiền tập, nếu không, chúng ta sẽ vấp vào chúng.
2.
Đừng căng thẳng, cưỡng bách bất cứ thứ gì bởi thiền
tập không hề có tính xông xáo nào, cũng không có cố gắng
mạnh bạo nào. Hãy cứ để nỗ lực [thiền tập] của bạn
thư giãn và đều đặn.
3.
Đừng vội vã, hấp tấp, hãy từ từ thoải mái, ngồi lên
một tọa cụ, và ngồi như thể bạn có trọn cả một ngày.
Bất cứ những gì thực sự giá trị đều cần thời gian
để phát triển. Hãy kiên nhẫn, kiên nhẫn, và kiên nhẫn.
4.
Đừng dính vào bất cứ gì, và đừng xô đẩy ra bất cứ
gì, bạn hãy để mặc cho những gì tới cứ tới, và hãy
nhẫn chịu nó, bất kể nó là gì. Nếu các hình ảnh tốt
khởi lên trong tâm bạn thì đều là tốt. Nếu các hình ảnh
xấu khởi lên trong tâm bạn thì cũng tốt thôi. Hãy nhìn tất
cả chúng như bình đẳng, và nhẫn chịu với bất cứ gì
xảy ra, đừng chống trả với bất cứ gì bạn kinh nghiệm,
mà hãy quan sát tất cả một cách tỉnh thức.
5.
Hãy buông xả và học cách cho trôi đi tất cả những biến
đổi hiện ra. Bạn nên thả lỏng và thư giãn.
6.
Chấp nhận bất cứ thứ gì sinh khởi, cũng như chấp nhận
các cảm thọ của bạn, ngay cả những cảm thọ bạn mong
muốn đừng tới. Hãy chấp nhận các kinh nghiệm của bạn,
ngay cả các kinh nghiệm bạn ghét. Đừng lên án chính mình
về các bất toàn và thất bại, bạn hãy học để thấy rằng
tất cả các hiện tượng trong tâm là những gì có thể hiểu
và để nó tự nhiên một cách toàn hảo. Hãy thực tập sự
chấp nhận không phân biệt vào mọi thời, và với lòng tôn
kính mọi thứ mà bạn kinh nghiệm.
7.
Hãy dịu dàng và tử tế với chính bạn. Bạn có thể không
toàn hảo, nhưng bạn là tất cả những gì bạn phải làm
việc với, và tiến trình trở thành “một ai đó” mà bạn
sẽ là, thì khởi đầu với sự chấp nhận toàn bộ “cái
ai đó” mà bạn đang là.
8.
Hãy khảo sát chính bạn bằng cách nêu câu hỏi về mọi thứ.
Bạn không cần xem mọi thứ như điều phải tin. Đừng tin
vào bất cứ gì chỉ vì nó nghe có vẻ như khôn ngoan và giáo
lệnh, và vì có vài vị tu sĩ nói. Hãy tự mình thấy đã.
Như thế không có nghĩa là bạn phải hoài nghi, ngoan cố hay
bất kính. Nó chỉ có nghĩa là bạn phải thực chứng. Hãy
đưa tất cả các lời dạy vào cuộc thử nghiệm thực sự
trên kinh nghiệm của bạn, và hãy để kết quả trở thành
hướng dẫn viên của bạn tới sự thật. Thiền minh sát khởi
xuất từ một khát vọng nội tâm để tỉnh thức đối với
những gì có thực, và để thành đạt tuệ giải thoát đối
với cấu trúc thật của hiện hữu. Pháp tu toàn bộ dựa
vào khát vọng này để thức tỉnh trước sự thật. Không
có nó, pháp tu sẽ chỉ sơ sài nông cạn.
9.
Hãy nhìn tất cả trở ngại như là một thử thách, và xem
các trở ngại sinh khởi như là các cơ hội để học và trưởng
thành. Đừng chạy trốn chúng, hãy để chúng hiện hữu trong
sự im lặng thánh thiện của bạn. Bạn có một trở ngại?
Tốt đó! Có thêm hạt lúa để xay đó! Bạn hãy hân hoan,
nhìn tới và khảo sát.
10.
Đừng để mọi thứ đè nặng trong lòng. Bạn không cần phải
giải quyết hết mọi thứ. Việc khởi niệm lung tung không
giải thoát bạn ra khỏi cạm bẫy. Trong thiền tập, tâm sẽ
được thanh tịnh hóa một cách tự nhiên bởi sự tỉnh thức,
bởi sự quán tâm lặng lẽ. Sự khảo sát theo thói quen không
nhất thiết xóa bỏ những thứ đang ràng buộc bạn. Tất
cả những điều cần thiết chỉ là một nhận thức rõ ràng,
phi khái niệm về những gì chúng đang là và về những cách
mà chúng đang hành hoạt. Chỉ riêng như thế cũng là đủ
để giải thoát chúng [các niệm bất tịnh]. Các khái niệm
và lý luận chỉ gây cản trở thêm cho bạn. Đừng suy nghĩ
mà hãy nhìn thôi.
11.
Đừng để tâm bạn dính mắc vào sự phân biệt. Các dị
biệt xuất hiện giữa con người là điều hiển nhiên nhưng
nếu bạn để tâm phân biệt thì lại là một tiến trình
nguy hiểm. Nếu không cẩn trọng xử lý, nó sẽ dẫn bạn
trực tiếp tới ngã mạn. Sự suy nghĩ của người bình thường
thì đầy những tham vọng, ghen tị và kiêu hãnh. Một người
nhìn thấy một người khác trên đường phố có thể tức
khắc nghĩ rằng, “Ông này trông đẹp trai hơn mình”, kết
quả tức khắc sẽ là ghen tị hay xấu hổ. Một thiếu nữ
thấy một thiếu nữ khác có thể nghĩ, “Mình xinh đẹp hơn
cô này”, kết quả tức khắc là sự kiêu căng. Loại so sánh
này là một thói quen tâm thức, và nói dẫn trực tiếp tới
cảm thọ xấu về cách này hay cách khác: tham ái, ghen tị,
kiêu căng, thù ghét. Đó là một trạng thái tâm thức thiếu
khéo léo, nhưng chúng ta cứ làm như thế hoài. Chúng ta so sánh
về ngoại hình của mình với người khác: về sự thành công
của mình, về thành tựu của mình, về sự giàu có của mình,
hay về sự thông minh của mình. Và mọi thứ này dẫn chúng
ta tới cùng một chỗ-sự xa rời, tạo thêm những rào cản
giữa con người với con người, cũng như phát triển những
cảm thọ bất thiện.
