MÓN
QUÀ "NGÀY HIỀN MẪU" CHO TÔI
(Muttertag,
Mother´s Day)
Mai
Linh Lệ Ấn
Tôi
tạm gọi ngày ấy là "cho", vì không muốn nó là "của", sở
hữu của ai, bởi vì hình như một khi làm mẹ, người mẹ
ít khi đòi sở hữu một thứ gì, ngoài đứa con của mình
với tình thương chứa chan, một sở hữu tự nhiên trời sinh
ra như thế.
Nói
cho cùng, thoạt tiên "Muttertag" hay "Mother´s Day" đối với tôi
lạ lắm, đến bây giờ thú thật vẫn còn chưa hết "lạ".
Đối với mẹ của mẹ và mẹ của tôi, ngày ấy chưa có
tên gọi như thế, mẹ chưa bao giờ phân biệt ngày của mẹ,
ngày của cha, ngày của tình nhân... Tờ lịch trên tường
hay trên đầu ngón tay hay trăng non trăng tròn trăng già cùng
với sao hôm sao mai là dấu hiệu thời gian cho đời người,
ở đó, nơi mỗi chuyển vần con trăng, công việc, bổn phận
nuôi con thờ chồng đầy ắp hai tay, hai vai, đầy luôn cả
trái tim và đầy luôn cả năm tháng. Tính ra ngày nào cũng
là ngày của mẹ và là ngày của con với mẹ, xoắn xuýt vào
nhau như không rời, tự nhiên như hơi thở, và yêu thương
cứ ăm ắp "quen hơi ngọt ngào", không ai nghĩ đến dành riêng
ra một ngày cho ai đặc biệt.
Và
nếu có một ngày, tự dưng ai cắc cớ không cho mẹ làm bánh
nậm cho cả nhà ăn hay không cho mẹ thổi cơm nấu cá một
ngày, mẹ sẽ tròn mắt hờn lẫy hay dỗi cơm, vì nghĩ rằng
mẹ bị "chê" luôn trong cái "ngày làm mẹ hiền" ấy.
Muttertag,
Mother´s Day quả thật là ngày bên "TÂY", nên MẸ TA chẳng
màng đến, và bỡ ngỡ vô cùng khi nghe có cái ngày tên là
"ngày hiền mẫu", tuồng như chỉ có một ngày ấy con dành
cho mẹ, kỳ dư toàn là những ngày tháng phôi pha, không mẹ
không con...
Tôi
đã có cái bỡ ngỡ ấy của người làm "CON TA" vào một sáng
tháng năm khi tình cờ được tham dự vào ngày "Muttertag" của
người bạn Đức, hồi mới chân ướt chân ráo rời xứ TA.
Buổi sáng thức dậy, thấy cả nhà lặng yên như tờ, không
thấy bà mẹ người bạn (thường khi vẫn dậy từ sáng sớm)
lục đục trong bếp dọn điểm tâm cho cả nhà. Tôi rón rén
đi xuống lầu xem động tĩnh, thấy trong bếp có người đang
lui cui, lăng xăng, đến gần mới biết người bạn đang âm
thầm bày trên một cái khay tách cà phê, dĩa điểm tâm với
bánh mì, nước trái cây, trứng la cót, dĩa trái cây, khăn
lau miệng, một bình hoa nhỏ cắm đóa hoa hồng đỏ.
Thấy
tôi đến, người bạn giơ hai ngón tay lên miệng ra dấu đừng
làm ồn. Tôi nhìn sang phòng ăn, thấy bàn ăn được trang hoàng
tươm tất, trải khăn trắng, bày biện khác hơn ngày thường,
muỗng nĩa thìa bằng bạc khá sang trọng. Người bạn đưa
tay chỉ lên phía phòng ngủ của bà mẹ, rồi chị nhẹ nhàng
đi bước đi chân mèo, mang khay điểm tâm bước lên cầu thang,
cùng lúc điệu nhạc "für Elise" của Beethoven trỗi lên từ
cuối phòng, tôi nghe tiếng cười đầy hạnh phúc của bà
mẹ, người cha và người con.
Lát
sau tôi được giải thích hôm nay là "ngày hiền mẫu". Vào
ngày này, người mẹ được chồng con nâng niu chiều chuộng,
được điểm tâm trong phòng ngủ và… "nghỉ việc nhà". Vào
ngày này, mẹ không được "làm" mà chỉ được "chơi". Đàn
bà Đức thời trước (và có lẽ thời nay, nếu tôi công bình)
nổi tiếng trung kiên và hiền thục: "deutsche Frau, deutsche Treue"
(phụ nữ Đức, sự trung kiên Đức), lại chăm chỉ và siêng
năng việc nhà. Cho nên một ngày được nghỉ, có thể là
một ngày dừng làm "đàn bà Đức" chăng? Chỉ thấy ngộ nghĩnh,
pha lẫn cảm động, đầy tình người, nhưng cũng đầy "Ngộ
Không" chứ không phải "không ngộ!".
Suốt
ngày, trong niềm vui ấm cúng, thật thú vị khi thấy người
con hay dằn tay mẹ không cho đụng vào cái chảo, cái nồi,
hay cái dĩa, bình hoa; hoặc vội vàng đứng lên lấy cái chén
mà mẹ đã ăn xong không cho mẹ mang vào bếp; hoặc người
bố không cho mẹ bước vào phòng phơi áo quần, là ủi...
Có tiếng cười chế diễu cái thói hay làm, mau tay mau chân
của mẹ và tiếng kêu vừa than van vừa sung sướng của bà
khi bị hụt hẫng không được cử động theo thói quen hàng
ngày, người mẹ có cảm tưởng như mình bị "cho nghỉ mát"
bất ngờ vào cái "ngày hiền mẫu" ấy.
Bố
và con đều tranh nhau chiều chuộng người mẹ như chưa bao
giờ có thể chiều chuộng hơn.
Để
rồi…, ngày hôm sau, …đây là tường thuật thống kê của
vài tờ báo Đức sau "ngày hiền mẫu", khi người mẹ vào
trong bếp, thì thấy cả núi chén dĩa chưa rửa, bếp núc bị
xáo trộn tùm lum, hũ đường, hũ muối nằm sai chỗ, tất
tần tật các thứ đang chờ bàn tay dọn dẹp nhanh nhẹn của
bà!!! Tờ báo còn cho biết, các bà mẹ chưa chắc đã thích
cái ngày gọi là "hiền mẫu" ấy với lời bình: phải chi
chồng và con hàng ngày vào bếp giúp dọn dẹp, còn hơn để
người mẹ "một chút huy hoàng rồi chợt tối" ấy... Đó
là chuyện của báo chí.
Riêng
người mẹ bạn tôi, quả thật bà đã được hạnh phúc suốt
"ngày hiền mẫu".
Phần
tôi, sống ở Đức bao năm, tôi cũng bị nhiễm. Đến khi "MẸ
TA" của tôi qua Đức, tôi cũng bắt chước đem khay điểm
tâm vào giường mẹ bất thình lình không báo trước, thì
mẹ đã xua tay, ai đời lại nằm trong giường mà ăn và đẩy
tôi ra khỏi phòng. Rồi mẹ ngồi dậy, bối tóc, mặc áo,
ra khỏi phòng và mặc tôi chạy theo "giành" thứ này thứ nọ
trong tay không cho làm, bà gắt lên "nì răng dở chứng làm
trò đầu trâu cản mũi...".
Tháng
Năm, hoa tử đinh hương nở rộ trong vườn, ngắt một cành
đem vào cho mẹ buổi sáng, vào cái ngày hiền mẫu TÂY ấy,
mẹ cười tội nghiệp: "hoa nở trong vườn đẹp rứa, ngắt
vô làm chi cho tội tình". Ngày ấy, tôi bỗng dưng thất nghiệp
suốt cả một "ngày hiền mẫu", còn mẹ thì ung dung pha nước
trà, dạo vườn, làm bánh, nấu cơm như thường lệ. Đòi
dẫn mẹ đi chơi, mẹ gạt phăng đi, đi mô cho mệt, đánh
bài tứ sắc vài ván cũng vui.
Với
MẸ TA của tôi, cái ngày TÂY ấy hóa ra vô dụng, nhưng thật
tình MẸ không bớt một giây hiền mẫu.
Kịp
khi con gái tôi lên tám, có nghĩa là tôi đã lên chức MẸ
được tám năm. Một sáng "ngày hiền mẫu", tôi thức giấc,
nghe tiếng cười khúc khích của hai bà cháu dưới bếp. Tôi
rón rén xuống cầu thang, chợt ngẩn người, thấy hai bà cháu
đang cùng nhau đem bánh trong lò ra cắt, cháu bỏ trái dâu,
bà thêm vào trái mận, cháu cho thêm một cánh hoa, bà đặt
thêm một cái nụ, hí húi trang hoàng… hí hửng ngắm nghía…
Tôi lẳng lặng trốn về phòng để đừng ai biết, giả vờ
còn ngủ.
Khoảng
một tiếng sau, tôi lên tiếng thức dậy, thủng thỉnh xuống
phòng, thì thấy trước mắt được đón tiếp bằng lời "chào
buổi sáng" với bình hoa tử đinh hương tím ngát tỏa hương
dịu dàng, cái bánh ga tô hình trái tim được tô điểm với
nhiều búp hoa cỏ trong vườn và tấm carte có gắn một búp
hồng với chữ viết tiếng Việt còn non nớt "Con thương mạ
lắm!" dựng trước bình hoa. Nhìn vào phòng khách, tôi bắt
gặp ánh mắt long lanh như cười của bà "MẸ TA" và bé Mai
Lan đang trốn mặt trong lòng bà.
Mẹ
đã nghĩ gì, tôi đã nghĩ gì... giây phút ấy, đố ai đoán
cho ra!
viết
tặng Phương Tú
Muenchen,
mùa lilas, Mother´s Day (08.05.05)
