Truyện
ngắn:
NHƯ
THẾ ĐẤY…
Nguyễn
Ngọc Quý
Trở
vào trong nhà, bà vú già cầm lấy tờ báo. Ngẫm nghĩ thế
nào một hồi bà vú già đặt tờ báo xuống chiếc võng. Bà
lật đật đi ra ngoài khoá cổng nhà lại. Bà lẩm bẩm một
mình:
- Sao
tàu hỏa bây giờ chạy nhanh thế? Thôi chết… Mải đọc
báo tí nữa thì quên khoá cửa. Mà tàu chạy nhanh thế chết
người có gì lạ. Mình có quê đâu mà về?...
Bà
vẫn hàng ngày đi ra đi vào khoá cửa. Khoá cửa là bổn phận
của bà. Bà khoá cửa cho một ngôi nhà luôn luôn mở, một
ngôi nhà rất hiếm khi yên lặng, một ngôi nhà buổi sáng
hàng hóa đến, người ta nhộn nhịp ra vào cùng với tiếng
đếm tiền đếm bạc…, nhưng rất có thể buổi chiều sẽ
là ghen tuông, lớn tiếng, cộc cằn…, nên bà đi ra đi vào
cũng thành quen. Nếu không có công việc này chắc bà buồn
lắm. Tiếng còi xe hơi, tiếng còi xe máy, tiếng ổ khóa va
vào cổng sắt và tiếng bánh xe cửa sắt lăn đều, tiếng
í ơi kêu… Tất cả những âm thanh ấy không có gì hơn việc
mọi người được thỏa mãn sự cô đơn của ngôn ngữ và
những ý nghĩa, ý nghĩa hiểu người, hiểu đời mà chưa chắc
đã hiểu mình. Nhưng bà vẫn thấy nó như tiếng nhạc, cho
dù nó là nhạc khổ, nhạc vui, nhạc tình, nhạc sầu, nhạc
hận… Với bà chẳng có gì khác nhau từ những tiếng nhạc
ấy. Bà cảm thấy thế, cuộc đời 50 năm làm vú nuôi của
bà cảm thấy thế… Ngoài kia có con mèo đói nhìn vào trong
nhà, mặt nó lườm lườm. Bà liếc nhìn nó một cái rồi
lẳng lặng cầm lấy tờ báo.
- Trời
ơi, chết say nhiều quá!
Có
tiếng chuông cửa reo. Bà lại lật đật đi ra và những âm
thanh cũ lại vang lên. Bà mỉm cười… ngày nào bà cũng mỉm
cười. Bà cười không phải để làm vui lòng người khác
mà vì cười là đối thoại của bà với cuộc sống của
chính bà. Bởi bà có vui thì cuộc đời bà mới vui, con mèo
đứng ngoài kia mới vui... Quen thế rồi. Bà cười với chiếc
bàn, với cái ghế gãy mất một chân, với chùm chìa khóa,
với đôi dép dày cộm bằng cao su…. Có lẽ bà cười với
chùm chìa khoá và với đôi dép là nhiều nhất bởi cả hai
thứ ấy hơn cả chục năm rồi mà nó chỉ mòn đi có một
tí thôi. Mọi người trong nhà cũng hay cười với bà lắm,
nhưng cười như thế thì có đi được tới đâu đâu trong
cuộc sống này. Đời vẫn chỉ loanh quanh với mấy tiếng
cười ngọt nhạt…
Bà
lại đóng cửa vào và liếc nhìn con mèo một cái. Con mèo
vẫn với cái mặt lườm lườm liếc nhìn vào trong nhà. Mở
ra và đóng vào, cái gì sẽ đi ra, cái gì sẽ đi vào…đi
ra đi vào…, đi vào đi ra… Rồi đi đâu về đầu? Ai biết?…
Bà
kéo chiếc ghế gãy cho dựa vào góc cửa và ngồi xuống, vai
bên trái của bà lệch hẳn sang một bên. Không phải bà đang
dùng sức để đọc báo mà là bà đang dồn sức nặng về
phía bên này cho nhẹ phần bên chiếc chân ghế đã bị gãy.
Giở tờ báo bà buột miệng:
- Sinh
ra mà bệnh thế này, khổ quá.
Bà
móc túi ra đếm tiền, một tờ hai chục nghìn, một tờ năm
nghìn, một tờ hai nghìn, sáu tờ một nghìn, ba tờ năm trăm,
bốn tờ hai trăm. Tất cả là ba nhăm nghìn ba trăm đồng.
Bà vuốt mấy đồng tiền cho thật thẳng. Tiền mà truyền
tay nhau nhiều nó nhiều nếp gấp lắm. Có tiếng gọi cửa,
bà nhét vội số tiền vào túi và lật đật đi ra mở cửa.
Chiếc ghế lăn đùng ra cửa. Con mèo vẫn còn ngồi đó. Lần
này thì nó kêu meo meo. Bà lại liếc nhìn nó một cái:
- Không
kêu thì tốt hơn. Chuyện cười khóc ở đời này có liên
quan gì đến ngươi đâu mà kêu.
Con
mèo kêu mỗi lúc một to.
- Mày
không thích tao nói thế hả? Chưa đến giờ đâu. Mai kia theo
tao đi ra ngoài thì mới đói ăn mệt ngủ được meo ạ.
Con
mèo thôi không kêu nữa. Bà lại liếc nhìn nó một cái và
đi vào trong nhà, vừa dựng lại chiếc ghế bà vừa nói:
- Đã
cố dựng thẳng rồi mà vẫn ngã ra. Thay mày đi làm sao được,
còn mày, tao còn điều chỉnh được mình, cần phải
nặng bên nào, nhẹ bên nào… Hồi nhỏ tao rất thích ăn những
quả chín đã bị chào mào ăn mất một góc. Thế nên đời
tao vẫn thế, chẳng khi nào tròn vành cả. Nhưng tao vui vì
nếu tròn vành thì tao sẽ chết đấy, mày có hiểu không?
Nói
đến đây bà bưng mặt khóc, lần đầu tiên bà khóc với
cái ghế… Con mèo nh? chợt hiểu ra điều gì nó nhảy phóc
lên khe tường rào, nhìn bà kêu meo meo. Thấy thế bà xua tay:
- Tao
biết rồi…
Con
mèo lại nhảy ra ngoài. Ngồi ghế gãy thì ngồi chứ chưa
bao giờ người ta nhìn thấy bà ngồi đất. Vậy mà hôm nay
bà ngồi đất. Một cơn gió lùa làm bay tung những tờ báo.
Bà đi nhặt lại mấy tờ báo. Không may, chân giẫm trúng phải
một tờ báo có in hình một người danh giá. Bà nhấc chiếc
dép cao su ra khỏi mặt báo. Vết dép in vào mặt người danh
giá. Bà lấy tay phủi phủi…
Chiếc
ghế lại ngã lăn ra. Bà chép miệng:
- Cố
giữ đến mấy rồi thì không có hơi người là nó lại ngã
ra.
Con
mèo ở ngoài lại kêu meo meo. Bà nhướng tai lên:
- Ừ
thì nghe lời mày vậy.
Bà
nhấc cái ghế đẩu ba chân lên và úp mặt nó xuống để
chèn chồng báo. Và đi ra cổng:
- Mày
muốn nói gì với tao đây.
Con
mèo kêu to tiếng hơn.
- À
thì ra là bảo già không nên nói tao mày như thế chứ gì.
Phải nói lịch sự với nhau hả?
Con
mèo không kêu nữa. Bà lão gật đầu:
- Tao
biết phải nói gì với mày bây giờ?
Con
mèo vừa kêu vừa đưa tay lên mũi quệt quệt. Bà vú già cười:
- Thế
mày nghĩ nói lịch sự là thế nào?
Có
tiếng chuông cửa reo. Bà liếc con mèo một cái và đi ra mở
cửa. Bà chủ nhà nhăn mày nói:
- Vú
nói chuyện với ai mà chẳng nghe thấy gì thế?
Tiếng
guốc nẩy đanh trên mặt đá lát sân. Bà vú mỉm cười. Những
tiếng quen thuộc hàng ngày cất lên, những lời than, những
câu đổ lỗi, sự bực dọc, tiếng cười, tiếng an ủi, tiếng
uống nước, tiếng nhai cơm, tiếng đếm tiền, tiếng rũa
móng tay, tiếng hát, tiếng người, tiếng mèo, tiếng chúc,
tiếng im lặng… Đối với bà, tất cả chẳng có âm thanh
nào không phải là nhạc.
Như
thế đấy…