NUÔI
DƯỠNG TÌNH YÊU
Thích
Nhất Hạnh
Giấc
mơ Việt Nam là giấc mơ trong ấy người trẻ khi yêu nhau có
cơ hội tìm hiểu nhau và khi tìm hiểu nhau họ tìm hiểu được
chính mình. Tình yêu là một cơ hội để ta tự hiểu được
mình, để thấy được cội nguồn của mình, những khó khăn,
những khổ đau, những hạnh phúc và những ước vọng sâu
xa nhất của tổ tiên mình và của chính mình. Nhu yếu hiểu
được đi đôi với nhu yếu thương, bởi vì nếu không hiểu
nhau ta sẽ không thương yêu nhau được một cách đích thực
và lâu dài. Vì vậy khi yêu nhau ta không đưa chuyện tình dục
lên hàng đầu. Ta tôn kính nhau; ta thấy được rằng trong
truyền thống văn hóa ta, thân với tâm là nhất như, nếu
ta không tôn kính thân thể của người yêu thì ta cũng không
tôn kính được tâm hồn của người ấy. Yêu nhau cũng là
giữ gìn cho nhau; chừng nào sự kính trọng còn thì tình yêu
vẫn còn, chừng nào sự rẻ rúng xem thường bắt đầu xảy
ra thì ta biết là tình yêu đã bị đe dọa (Truyện Kiều:
Trong khi chắp cánh liền cành, mà lòng rẻ rúng đã dành một
bên).
Muốn
cho tình yêu là một tình yêu lớn và muốn cho tình yêu bền
vững, người con gái phải biết tự giữ gìn và người con
trai cũng phải biết bảo hộ cho người con gái. Sự thực
tập này làm cho tình yêu càng ngày càng đẹp, càng cao quý.
Bảo hộ là bảo hộ cho chính hạnh phúc lâu dài của mình.
Mà bản chất của sự bảo hộ là sự tương kính. Bất cứ
một lời nói hay một cử chỉ nào của mình cũng phải biểu
lộ sự tương kính ấy. Những gì sâu kín nhất trong tâm hồn
ta, kể cả những nỗi khổ niềm đau, chúng ta thường không
chia sẻ với bất cứ ai. Chỉ khi gặp người tri kỷ có khả
năng hiểu được ta, ta mới mở lòng ta cho người ấy. Với
thân thể của ta cũng vậy. Có những vùng thiêng liêng và
riêng tư của cơ thể, ta không muốn ai chạm tới, chạm tới
tức là xúc phạm đến cả con người ta. Ta chỉ có thể chia
sẻ, phó thác hình hài ta cho người ta tin cậy nhất trên đời,
người mà ta nguyện sống với trọn đời trọn kiếp. Trong
hoàng cung, có một nơi cư trú của vua mà không ai được lãng
vãng tới nếu không có phép, kể cả vị đại thần lớn
nhất trong triều. Nơi ấy gọi là tử cấm thành. Ai lọt vào
mà không có phép thì có thể bị chém đầu. Cơ thể ta cũng
linh thiêng như thế và phải được bảo hộ nghiêm mật như
thế. Càng bảo hộ nghiêm mật thì phẩm giá ta càng cao và
tình yêu càng lớn. Sở dĩ cuộc tình của Trương Quân Thụy
và Thôi Oanh Oanh đã thất bại, là tại vì hai người đã
không biết bảo hộ cho nhau, dù họ là một cặp trai tài gái
sắc ít ai sánh kịp (Truyện Kiều: Mây mưa đánh đổ đá
vàng, quá chiều nên đã chán chường yến anh). Tại các thành
phố lớn của nước ta trong mấy năm nay, con số của các
nàng Thôi Oanh Oanh cứ tăng lên vùn vụt. Số lượng những
bạn trẻ phá thai mỗi năm làm chúng ta e ngại. Đó là tại
vì chúng ta đã không trao truyền và học hỏi được truyền
thống 'thân tâm nhất như' ấy.
Không
có gì đẹp bằng tình yêu chân thật, trong tình yêu chân thật
ta không làm cho nhau lo lắng, buồn khổ, giận hờn, trái lại
ta có khả năng hiến tặng niềm vui và làm vơi nỗi khổ của
người ta yêu. Nhờ hiểu cho nên ta biết thương, và ta không
tước đoạt niềm vui, sở thích và cảm hứng của người
ta yêu, ta không ép buộc người ta yêu phải suy nghĩ như ta,
hành xử như ta, ưa thích như ta, mà ta để cho người yêu
của ta còn giữ được quyền tự mình là mình. Trong tình
yêu chân thật, không còn có sự kỳ thị, hai người cùng
có chung một tương lai, khổ đau của người yêu chính là
khổ đau của mình, hạnh phúc của mình cũng là hạnh phúc
của người yêu. Trong tình yêu chân thật ta luôn nghĩ tới
mọi cách để giúp người yêu thực hiện được những hoài
vọng, những thao thức lý tưởng của người ấy như đang
làm cho chính ta, và người ấy cũng sẽ yểm trợ cho ta như
thế. Tình yêu của chúng ta sẽ không bị tôn giáo hay chủ
thuyết giới hạn và cấm đoán. Khi ta thực sự có hạnh phúc
trong tình yêu ta sẽ có khả năng tạo hạnh phúc cho nhiều
người. Tình yêu ấy sau này không những sẽ ôm trọn được
giống nòi mà còn ôm trọn được nhân loại, bởi vì tình
yêu có tính cách của một cơ thể, nó có thể lớn mãi không
ngừng để một ngày kia ôm trọn được cả thái hư.
Tình
yêu cũng giống như một loài hoa, phải được nuôi dưỡng
mới có thể lớn lên và tồn tại lâu dài. Không có gì sống
được nếu không có thực phẩm. Anh (hay chị) phải biết
sử dụng những loại thực phẩm thực sự cần thiết cho
sự nuôi dưỡng của tình yêu ấy và phải biết nuôi nó mỗi
ngày. Nếu không thì tình yêu sẽ chết, sẽ trở thành chua
chát, giận hờn, tuyệt vọng và hận thù. Hãy chăm sóc cho
người yêu của mình như chăm sóc một bông hoa. Phải học
che chở, bảo vệ, không bao giờ được nặng tay hay nặng
lời. Lời nói cũng như hành động của ta có thể gây thương
tích nơi người yêu của ta, hoặc làm cho những thương tích
có sẵn trở nên trầm trọng hơn nơi tâm hồn người ấy...
(Trích:
Tuổi
trẻ, tình yêu, Lý tưởng, tựa của VHPG)
